English
Lifestyle

Ja pse janari zgjati sa një përjetësi

Ja pse janari zgjati sa një përjetësi

Më në fund, një shkurt. Ose, për disa të tjerë, 74 janar. Në fakt, shumicës s’i besohet që janari mori fund dhe ka një arsye pse është muaji më i gjatë i vitit edhe pse ka 31 ditë si plot të tjerë.

Por si mund të shpjegohet që një muaj me 31 ditë zgjat më shumë se një tjetër muaj po me 31 ditë. Perceptimi i kohës është një koncept që shpjegohet me vështirësi. Ëlliam Skylark, studiues që momentalisht është fokusuar te kjo temë, thotë se “koha mendore është një njësi matëse e paqëndrueshme për kohëzgjatjen fizike.”

Secili nga ne e percepton ndryshe kohën dhe ndikohemi nga një sërë faktorësh.

Stimulantë, si kafeina, bëjnë të duket sikur koha kalon shpejt. Ndërsa filmat e frikshëm, e bëjnë kohën të kalojë ngadalë.

Ne i gjykojmë sekondat përmes orës së brendshme. Besohet se kjo orë ndodhet në një zonë të trurit të quajtur striatum, por studiuesit po kërkojnë në mos zona të tjera (sidomos hipokampusi) kanë ora paralele.

Janari, sigurisht, pason një nga muajt më të ngarkuar të vitit. Edhe dhjetori ka 31 ditë, por është i mbushur me evente që mezi i pret dhe sapo i kalove.

Zhenguang Cai, student doktorature në University College London, thotë: “Ka mundësi që rikthimi në punë pas pushimeve të Krishtlindjes, pasohet nga mërzi (krahasuar me festat) që vetë pasohet nga ideja se koha kalon më ngadalë në janar.”

Janari nga ana tjetër, ka thjesht punë. Dhe mesa duket, ky është faktori më domethënës. Kur argëtohesh, koha kalon shpejt. Kur punon, ngadalë.

Ky fenomen shpjegohet nga hipoteza e orës së dopaminës, sipas të cilës nivelet e larta të dopaminës – një neurotransmetuesi në tru që lidhet me motivimin dhe shpërblimin – përshpejtojnë orën e brendshme, duke na bërë të mendojmë se koha po kalon më shpejt. Studimet e kryera te minjtë kanë vërtetuar se kjo hipotezë qëndron. Sidoqoftë, kur vëzhgohen zona të ndryshme të trurit, lindin komplikacione, prandaj janë të nevojshme studime të mëtejshme.

Një studim i vitit 2010 mblodhi 37 studentë universiteti dhe u kërkoi të nënvizonin fjalët me shkronja dyshe në një tekst të gjatë. Disa studentëve iu deshën 20 minuta, disave iu deshën pesë. Sidoqoftë, studiuesit u thanë se kishin kaluar 10 minuta duke nënvizuar.

Më pas, studentëve iu kërkua të gjykonin kohëzgjatjen e ndodhisë që i përkiste të kaluarës. Të njëjtën gjë bëjmë dhe ne kur themi se janari ka zgjatur një përjetësi. I rikthehemi një periudhe kohore dhe gjykojmë mbi sa mendojmë ose ndjejmë se zgjati. Nuk kemi qenë duke numëruar realisht. Pra, gjykimi varet nga kujtesa dhe jo nga ora e brendshme.

Pjesëmarrësit në studim që iu deshën 5 minuta për të nënvizuar thanë se koha kaloi shpejt. Ndërsa ata që morën 20 minuta, thanë se koha kalonte ngadalë. Asnjëri grup nuk dyshoi te studiuesit që u thanë se kishin kaluar 10 minuta. Njerëzit s’janë shumë të aftë në përcaktimin e kohëzgjatjes së një ndodhie.

Gjithashtu, mungesa e dritës ndikon në këtë fenomen. Edhe pse ditët po zgjaten, na duket sikur po shkurtohen. Kjo të krijon idenë se dita mbaron më herët. Duket sikur ka kaluar më shumë kohë nga ç’ka kaluar realisht.

Në vitin 1992, profesor Dan Zakay tha se duket sikur koha kalon më ngadalë kur ora ka shumë rëndësi dhe intervali është i pasigurt. Ose në fjalë të tjera, kur nuk ia di fundin diçkaje. Për shembull, ke ngecur në trafik rrugës për në aeroport.

Në janar, jemi shumë të vetëdijshëm mbi kohën sepse përpiqemi të shkojmë në palestër ose jemi në punë çdo ditë. Në dallim nga muajt e fundit të vitit, nuk na pret asnjë festë dhe vera është kaq larg.

Në fakt, kur flasim për përjetësinë e janarit, thjesht e bëjmë të zgjasë më shumë. Mënyra si perceptojmë kohën, të paktën periudha të gjata, reflekton mënyrën si ndihemi.

Burimi: New Statesman

Mos humbisni edhe

REELS

✨Eleganca nuk ka nevojë të bërtasë. Palltoja “Elite” e @yosoy_class është krijuar për ju që vlerësoni stilin minimalist dhe cilësinë e vërtetë. Me 60% lesh në përbërje, ajo ofron ngrohtësi, stil dhe një ndjesi luksi që ndihet natyrshëm që në veshjen e parë. Bonus: një çmim i menduar për të qenë i përballueshëm. 🌸

@millennium.garden Christmas Market: hapësira perfekte për të kaluar kohë me miqtë, për t’u ndalur pas pune apo thjesht për të shijuar dhjetorin ashtu siç duhet. Pije të ngrohta për ditët e ftohta, street food për çdo shije, shtëpiza e ëmbëlsirave për pak ëmbëlsi dhe DJ gjatë fundjavave për ta mbajtur energjinë gjallë. 🎄🎶

Dhjetori është muaji i zgjedhjeve të bukura, i kombinimeve të reja dhe i garderobës që merr pak më shumë vëmendje. Te @paene.al , ky sezon vjen me rehati, elegancë dhe detaje që bëjnë diferencën, sepse çdo sezon meriton një fillim të bukur. 🤍

Good hair days just got better. 🩷 Bukuria e flokëve fillon nga cilësia. Hair Extensions nga @perfect.beautyzone janë të punuara me flokë natyral, të krijuara për të dhënë volum, gjatësi dhe një pamje që duket krejtësisht natyrale.

Artistja e njohur Elhaida Dani ka fituar rolin e Esmeraldes ne versionin italian te musicalit te famshem “Notre Dame de Paris” nga Riccardo Cocciante. Dani, ish-fituesja e edicionit te parë të “Voice of Italia” ka vite që performon në rolin e Esmeraldes (nga viti 2016), ne versionin francez, duke dhene shfaqje sold-out ne teatrot me te medha te botes nga Parisi ne Singapor. Si nje Esmeralda italiane, Elhaida do te performoje ne teatrot me te mira te Italise, duke perfshire edhe 4 netë ne Arena di Verona. “Notre Dame de Paris” eshte nga prodhimet e llojit “musical” me te famshem ne bote dhe ka nje cmim Guiness per hapjen me te suksesshme ndonjehere te nje musical. Prej 27 vjetesh, kjo shfaqje franceze e kompozuar nga Riccardo Cocciante dhe e shkruar nga Luc Plandomon, eshte vene ne skene mbi 5000 here dhe eshte pare nga me shume se 15 milion spektaktore.

Një fustan i bukur e ndryshon menjëherë ndjesinë e festave. ✨ Koleksioni festiv i @kraspiofficial vjen me deri në 50% ulje: i krijuar për netët që kërkojnë më shumë shkëlqim dhe prani. Një koleksion i menduar për ty që, sapo hyn në një dhomë, ndryshon energjinë e saj.

Është zhvilluar në Durrës Turneu Kombëtar i Basketbollit të Unifikuar 2025, një ditë plot plot pozitivitet,sport dhe momente frymezuese. Special Olympics Albania, me mbështetjen e Coca-Cola, solli në fushë mbi 150 sportistë që na kujtuan se sporti është për të gjithë. Një event që inspiroi, bashkoi dhe tregoi sa bukur është kur talenti dhe përfshirja shkojnë krah për krah. ❤️✨ #UnifiedSports #CocaColaBottlingShqipëria #SpecialOlympics #BasketballForAll

Lëkura jote meriton më të mirën dhe ky është momenti. ✨ Përfito 35% ulje në të gjitha injeksionet gjatë ofertës festive në Dermaluxe Clinic Tirana. Kujdes i avancuar dhe rezultate të sigurta. @dermaluxe_clinic_tirana ℹ️ Për më shumë informacion, shkoni në stories / highlights.

Ishte diss për nusen apo diçka e lezetshme për t’u përmendur? Po nusja po qesh nga sikleti apo e vlerësoi fjalimin e tij? Si e shihni ju këtë moment viral?

Shakira këndon me djemtë e saj në Buenos Aires

That's why January lasted like an eternity

Ja pse janari zgjati sa një përjetësi

Finally, a February. Or, for some others, January 74th. In fact, most do not believe that January is over and there is a reason why it is the longest month of the year even though it has 31 days as many others.

But how can one explain that a month with 31 days lasts longer than another month with 31 days. Perception of time is a concept that is difficult to explain. William Skylark, a researcher currently focused on the subject, says that "mental time is a volatile measure of physical duration."

Each of us perceives time differently and is influenced by a variety of factors.

Stimulants, like caffeine, make it seem as time goes by. While scary movies, make time pass slowly.

We judge the seconds through the internal clock. It is believed that this clock is located in an area of the brain called the striatum, but researchers are looking to see if other areas (especially the hippocampus) have parallel clocks.

January, of course, follows one of the busiest months of the year. December too has 31 days, but it's packed with events you can hardly wait for and just passed.

Zhenguang Cai, a doctoral student at University College London, says: "It is possible that returning to work after the Christmas holidays is followed by boredom (compared to the holidays) itself followed by the idea that time is slower in January."

January on the other hand, is just work. And this seems to be the most significant factor. When you have fun, time passes quickly. When working, slowly.

This phenomenon is explained by the dopamine clock hypothesis that high dopamine levels - a neurotransmitter related to motivation and reward - speed up the internal clock, making us think that time is passing faster. Studies in mice have shown that this hypothesis holds. However, when different areas of the brain are observed, complications arise, so further studies are needed.

A 2010 study gathered 37 college students and asked them to underline the words in double letters in a long text. Some students took 20 minutes, some took five. However, the researchers were told they had spent 10 minutes underlining.

Students were then asked to judge the duration of the event that belonged to the past. So do we when we say that January has lasted an eternity. We go back a period of time and judge how much we think or feel it has lasted. We weren't really counting. So judgment depends on memory and not on the internal clock.

Study participants who took 5 minutes to highlight said time passed quickly. Those who took 20 minutes said the time was slowly over. No group doubted the researchers who were told they had spent 10 minutes. People are not very capable of determining the duration of an event.

Also, the lack of light affects this phenomenon. Even though the days are getting longer, we seem to be getting shorter. This gives you the idea that the day is over. It seems like more time has passed than it really did.

In 1992, Professor Dan Zakay said it seems like time slows down when the clock is very important and the interval is uncertain. Or in other words, when he doesn't know the end of something. For example, you are stuck in traffic on the way to the airport.

In January, we are very time-conscious because we try to go to the gym or work every day. Unlike the last months of the year, no holidays are expected and summer is so far away.

In fact, when we talk about the eternity of January, we just make it last longer. The way we perceive time, at least for long periods, reflects the way we feel.

Source: New Statesman

×