Fëmijët holandezë janë vazhdimisht në krye të listave për mirëqenie dhe lumturi dhe raporti i fundit i UNICEF-it për vitin 2025 nuk përbën përjashtim. Në këtë raport, që analizon mirëqenien e fëmijëve në shtete të ndryshme, Holanda shquhet për standardet e larta të zhvillimit fizik, mendor dhe emocional të fëmijëve. Por pse pikërisht Holanda? Çfarë e bën kaq ndryshe përvojën e fëmijërisë në këtë vend?
Më shumë liri, më shumë lumturi
Sipas prindërve holandezë, çelësi është i thjeshtë: fëmijëve u jepet liri që në moshë të vogël. Qoftë përmes biçikletës, një mjeti ikonik për njerëzit në këtë vend, apo thjesht duke i lejuar të shkojnë vetëm në shkollë apo te një mik, fëmijët holandezë mësojnë që herët të orientohen dhe të kujdesen për veten.
Në qytete si Haarlem dhe Amsterdam, është krejt e zakonshme të shohësh fëmijë të vegjël që shëtisin vetëm, hyjnë në dyqane apo ndalojnë për një akullore, pa praninë e prindërve. Kjo liri nuk është rastësi, por pjesë e filozofisë së prindërimit në Holandë, e cila synon të rrisë fëmijë të pavarur dhe të aftë për të marrë vendime vetë.
Pavarësia që ndikon te shëndeti mendor
Studime të ndryshme kanë treguar se mungesa e lirisë fizike në fëmijëri mund të ndikojë negativisht te shëndeti mendor. Sipas një studimi të vitit 2023, rënia e mundësive për të luajtur dhe lëvizur në mënyrë të pavarur është një ndër faktorët kryesorë që shpjegojnë rritjen e çrregullimeve mendore tek adoleshentët. Lëvizja e lirë, loja jashtë dhe ndërveprimet spontane pa ndërhyrjen e të rriturve ndërtojnë vetëbesimin, kreativitetin dhe një ndjesi të fortë kontrolli të brendshëm – të gjitha elemente të lidhura me mirëqenien psikologjike.
Kultura e besimit dhe normalizimi i pavarësisë
Holandezët i besojnë fëmijëve të tyre dhe kjo është një nga arsyet kryesore pse ata janë të lumtur. Në vend që të ndërtojnë një fëmijëri të mbështetur tek frika dhe mbikëqyrja konstante, prindërit në Holandë normalizojnë idenë që fëmijët mund të jenë të sigurt edhe pa prindërit pranë. Kjo nuk është mungesë përkujdesjeje, përkundrazi, është një formë besimi që u mëson fëmijëve se janë të aftë të përballen me botën. Pikërisht ky besim i bën fëmijët holandezë më të lumturit në botë.
A mund të mësojmë diçka nga kjo përvojë?
Ky model nuk është i lehtë për t’u aplikuar në çdo kontekst - faktorë si siguria publike, infrastruktura dhe kultura luajnë rol të rëndësishëm. Por ndoshta është koha të rishohim mënyrën se si e kuptojmë “kujdesin prindëror”. Në vend që t’i mbrojmë fëmijët nga çdo gjë, ndoshta mund t’i ndihmojmë të mësojnë si të përballen me botën – hap pas hapi, rrugë pas rruge, eksperiencë pas eksperience.
-
Çfarë më tha një psikologe për fëmijët dhe pse nuk do ta harroj kurrë
24 Qershor, 14:41
