Bota

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë

Shkruar nga Anabel

24 Qershor 2022

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë

Të mbijetuarit e tërmetit në Afganistan gërmojnë me dorë ndërsa ekipet e shpëtimit luftojnë për të arritur në zonë

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: Ali Khara/Reuters

Organizimet e ekipeve të shpëtimit po përpiqeshin të arrinin në vendin e tërmetit në Afganistan që vrau më shumë se 1,000 njerëz, ndërsa të mbijetuarit gërmonin nëpër rrënoja me dorë për të gjetur të zhdukurit.

Të paktën tre pasgoditje u ndjenë pranë epiqendrës së tërmetit të enjten, duke shkatërruar shtëpi të tjera dhe duke përhapur frikë tek njerëzit në zonat tashmë më të goditura.

“Situata është e tmerrshme. Shumë shtëpi janë shkatërruar plotësisht dhe përmbysur. Njerëzit thonë se jeta e tyre është shkatërruar; disa kanë humbur deri në tetë anëtarë të familjes. Shumica janë të traumatizuar,” tha Ihsan Hasaand, drejtuesi i reagimit emergjent në Aseel, një iniciativë lokale e ndihmave, duke shtuar se pothuajse asnjë ndihmë nuk kishte mbërritur deri të enjten në mbrëmje në rrethin e izoluar, rreth tetë orë me makinë nga kryeqyteti, Kabul.

Papa Françesku urdhëron publikimin në internet të dosjeve hebrenjve të epokës së Luftës së Dytë Botërore

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: AP (Papa Piu XII)

Papa Françesku ka urdhëruar publikimin në internet të 170 vëllimeve të dosjeve në lidhje me popullin hebre nga arkivat e Papa Piut XII të hapura së fundmi. Arkivi prej 2,700 çështjesh “mbledh kërkesat për ndihmë dërguar Papa Pius XII nga populli hebre…pas fillimit të persekutimit nazist dhe fashist,” tha në një deklaratë sekretari i Vatikanit për marrëdhëniet me shtetet, Paul Richard Gallagher.

Ndonëse dokumentet janë në dispozicion për konsultim nga studiuesit që nga marsi i vitit 2020, Papa Françesku kërkoi që ato të jenë të arritshme për të gjithë, thuhet në deklaratë. Vendosja e arkivit në internet "do t'u mundësojë pasardhësve të atyre që kërkuan ndihmë të gjejnë gjurmë të të dashurve të tyre nga çdo pjesë e botës", tha ai.

Marina ruse urdhëroi vendosjen e minave në portet e Detit të Zi të Ukrainës, thotë SHBA

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: US Military

Marinës ruse i është dhënë urdhër të vendosë mina në portet e Odesa dhe Ochakiv dhe tashmë ka minuar lumin Dnieper, si pjesë e një bllokade të eksporteve të grurit ukrainas, sipas inteligjencës amerikane.

Zyrtarët amerikanë publikuan gjithashtu imazhe satelitore që tregojnë dëmin e shkaktuar nga sulmet me raketa ruse në fillim të këtij muaji në terminalin e dytë më të madh të grurit të Ukrainës në Mykolaiv aty pranë, në një kohë kur ndërprerja e eksporteve të grurit kërcënon të shkaktojë një krizë globale. Depozitat e vajit të lulediellit në Mykolaiv u sulmuan të mërkurën.

“E ardhmja e Ukrainës është në BE”: Zelensky mirëpret dhënien e statusit të kandidatit

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë

Udhëheqësit europianë i kanë dhënë Ukrainës statusin e vendit kandidat, në një vendim historik që hap derën për anëtarësimin në BE për vendin e shkatërruar nga lufta dhe i jep një goditje Vladimir Putinit.

Udhëheqësit e BE-së në takimin në Bruksel miratuan statusin e kandidatit për Ukrainën të enjten mbrëma, gati katër muaj pasi presidenti i vendit, Volodymyr Zelensky, nisi ofertën e vendit të tij për t'u bashkuar me bllokun në ditët e para të pushtimit rus. Moldavisë iu dha gjithashtu statusi kandidat.

Zelensky e vlerësoi menjëherë vendimin, duke e quajtur atë "një moment unik dhe historik" në marrëdhëniet me BE-në.  “E ardhmja e Ukrainës është në BE”, shkroi ai në Twitter.

Shkencëtarët zbulojnë bakterin më të madh në botë, në madhësinë e një qerpiku

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: Vol­lard et al

Shkencëtarët kanë zbuluar bakterin më të madh të njohur në botë, i cili ka madhësinë e qerpikëve të njeriut, në një moçal në Guadelupe. Me një gjatësi prej rreth 1 cm, organizmi i çuditshëm, Thiomargarita magnifica, është afërsisht 50 herë më i madh se të gjitha bakteret e tjera gjigante të njohura dhe i pari që është i dukshëm me sy të lirë. Fijet e holla të bardha u zbuluan në sipërfaqet e gjetheve të kalbura të mangrove në kënetat e cekëta detare tropikale.

Zbulimi ishte surprizë sepse, sipas modeleve të metabolizmit të qelizave, bakteret thjesht nuk duhet të rriten kaq shumë. “Për ta vënë në kontekst, do të ishte sikur një njeri të takonte një njeri tjetër të gjatë sa mali Everest,” tha Jean-Marie Volland, një shkencëtar dhe autor i bashkëautor i studimit.

Frika për popullatën e ujqërve pas zjarrit “katastrofik” në Spanjë

Lajme në pak minuta: Çfarë po ndodh në botë
Foto: Mariam A Montesinos/EPA

Qeveria spanjolle e ka shpallur malin Sierra de la Culebra në provincën Zamora një zonë katastrofe pasi një zjarr shkatërroi 30,000 hektarë pyje, duke rritur frikën për të ardhmen e popullatës lokale të ujqërve, një nga më të mëdhajat në Spanjë. Mendohet se të disa do t'i kenë shpëtuar flakëve, por ujqërit më të vegjël ishin vetëm disa javësh dhe mund të mos kenë shpëtuar.

Mendohet se zona ishte shtëpia e 10 tufave të ujqërve, secila në territorin e saj, pjesa më e madhe e të cilave tani është shkatërruar.

Sierra është gjithashtu shtëpia e popullatave të mëdha të drerit, derrit të egër, maceve të malit, vidrave dhe shqiponjave të arta. Aty janë ndërtuar kulla vëzhgimi, duke u dhënë vizitorëve një mundësi të rrallë për të parë ujqërit në natyrë.

MOS I HUMBISNI