KESHILLA PER BLERJET TUAJA
Art & Libra

Frida Khalo: Historia e një gruaje që duhet lexuar!

Shkruar nga Anabel

15 Prill 2019

Frida Khalo-n, shpesh e identifikojmë si një ndër artistet me më shumë ndikim, por shumë pak dinë se jeta e saj ka qenë e mbushur plot mister që nga dita e lindjes.

Ajo u lind në 1907-ën, por vendosi ta ndryshojë vitin në 1910-ën, pasi donte të kishte lidhje me revolucionin meksikan, që nisi në 1910-ën për të përfunduar në 1920-ën.

Vogëlushja s’kishte kurrë shëndet të mirë. Në moshën 6-vjeçare, ajo u diagnostikua me poliomelit. Si rezultat, këmbët e Frida-s ishin në disproporcion dhe gjithë jetën iu desh të çalonte. Njëra prej këmbëve ishte shumë më e hollë se tjetra dhe këtë defekt përpiqej ta mbulonte duke veshur funde të gjatë edhe pse as kështu nuk mundi t’i shpëtonte talljeve të shokëve.

Ndoshta ishin problemet me shëndetin që e shtynë të mbaronte studimet për mjekësi në shkollën “La Prepatoria” bashkë me 35 vajza dhe 1965 djem.

Në moshën 18-vjeçare, artistja u përball me një prej aksidenteve më të tmerrshme të jetës së saj. Sipas doktorëve, s’do të mund t’ja dilte pas plagëve që kishte marrë.Frida kaloi disa javë në koma dhe kur u zgjua, gjëja e parë që i kërkoi të atit ishin një kanavacë dhe penela.

Ai, ishte njeriu që përgatiti një kënd të veçantë që ajo të pikturonte lehtë në kushtet që ishte, madje i vuri dhe një pasqyrë aty pranë.  Piktura e parë e Khalo-s ishte autobuzi. E vizatoi të gjithin vetëm me një laps. Shpesh thoshte se pikturat i jepnin fuqi për të jetuar dhe vizatimi po e lejtonte të merrte veten sërish.

“Kishte dy aksidente të mëdha në jetën time: njëri kur autobuzi u përplas me tramvajin dhe i dyti, Diego!”

Frida u takua me Diego Riviera-n disa vite pas aksidentit. Kishte kohë që merrej me vizatim dhe vendosi që pikturat e saj t’i shihnin njerëz të njohur që kishin eksperiencë në këtë fushë. Ai mendoi se veprat e saj ishin perfekte. Mes tyre, pati një shkëndijë. Çifti u martua në 1929-ën. Ajo ishte 22-vjeç kurse ai 43. Diego nuk ishte shumë i pashëm, por sharmi i tij rrezatonte me kilometra larg. Çifti ekstravagant njiheshin si “Elefanti dhe Pëllumbi”.

Diego s’ishte kurrë një bashkëshort i mirë. 2 martesat e para dështuan sepse tradhtonte shumë. Edhe martesa me Frida-n nuk ishte një përjashtim i lumtur.

Ajo i vuante historitë e të shoqit me femrat e tjera, por s’i tha kurrë gjë atij. Ndoshta, vetëm sepse donte sërish vëmendjen dhe dashurinë e tij, ajo pati një marrëdhënie jashtë martese me një revolucionar të quajtur Leon Trotsky. Sipas disa informacioneve të tjera, ajo pati gjithashtu një histori dashurie me poetin Vladimir Mayakovsky dhe këngëtaren meksikane Chavela Vargas.

Frida mbeti disa herë shtatzënë, por të gjitha përfunduan në dështime për shkak të disa aksidenteve. Gjithë çfarë ndjente i hidhte në kanavacat e saj në të cilat dhimbja mund të dukej qartë.

Pas 10 vitesh martesë, ajo zbuloi se i shoqi e tradhtonte me të motrën kështu që  kërkoi divorcin. Pas kësaj periudha, pikturat e radhës ishin këto: Frida me flokë të prera shkurt dhe kostum burrash.

Përfundimi i martesës për të qe i dhimbshëm dhe për ta kaluar vendosi të rrethohej nga kafshët. I donte shumë dhe për një kohë të gjatë ajo mbante një qen, majmuna apo papagaj. Në 1940-ën, artistja pati probleme serioze me shëndetin dhe u shtrua në spital. Diego u shfaq dhe i propozoi sërish. Ajo pranoi.

Vitet kalonin dhe gjendja e saj bëhej më keq. As ndërhyrjet nuk jepnin më shpresa dhe në 1953-in, humbi një prej këmbëve për shkak të gangrenës. Po në të njëjtin vit, pati panairin e saj personal të cilin e ndoqi nga shtrati.

Frida e ndjente që do të vdiste dhe në ditar shkroi: “Uroj që ikja të jetë e gëzueshme. Dhe shpresoj të mos kthehem më kurrë!”

Pikturat e saj të fundit ishin shumë frymëzuese. U quajtën “Viva la Vida”. Në 1954 ajo vdiq nga pneumonia.  Në 1955-ën, shtëpi në të cilën jetoi u kthye në muze i cili mund të vizitohet dhe sot nga fansat e saj.

Artistja numëron mbi 150 piktura.

Frida ishte e dhënë pas autoportretit dhe shumë prej tyre përshkruanin jetën e vështirë që kaloi. Shumë libra apo filma janë bërë për të, më i famshmi është ai i quajtur Frida, luajtur nga Salma Hayek.

Personaliteti i veçantë dhe historia unike e kësaj artisteje bën që as sot njerëzit të mos rrinë indiferent rreth saj.

MOS I HUMBISNI