English
News

Pse tërmeti në Turqi ishte kaq vdekjeprurës, sipas shkencës

Pse tërmeti në Turqi ishte kaq vdekjeprurës, sipas shkencës

Më shumë se 16,000 njerëz humbën jetën si pasojë e tërmetit në Turqi dhe Siri, shifër që pritet të rritet edhe më tepër pasi operacionet e kërkim-shpëtimit vazhdojnë ende. Pse tërmeti në Turqi ishte kaq vdekjeprurës?

Turqia ndodhet e pozicionuar në një rajon ku takohen tre pllaka tektonike – arabe, anadollake dhe afrikane. Kur këto pllaka rrëshqasin përpara dhe fërkohen me njëra-tjetrën, ato krijojnë tërmetet, sipas Yaareb Altaweel, një sizmolog në National Earthquake Information Center, në Kolorado.

Pllaka arabe po shkon drejt veriut me një shpejtësi prej rreth 11 milimetra në vit, tha Stephen Hicks, një sizmolog në University College London. Turqia, e cila ndodhet në pllakën e Anadollit, është duke u shtytur drejt perëndimit.

Pse pati shumë vdekje?

Numri i lartë i të vdekurve është rezultat i disa faktorëve:

- tërmeti i fortë
- fakti që goditi relativisht afër sipërfaqes
- afërsia me vendin ku jetojnë njerëzit

Tërmeti i së hënës filloi vetëm rreth 11 milje nën sipërfaqe. Kjo do të thotë se valët sizmike shkaktuan lëkundje më intensive. Pasgoditjet nga tërmeti qenë gjithashtu të forta.

Një tjetër faktor i rëndësishëm është edhe cilësia e ndërtimeve. Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së (USGS) shkruan se "popullsia në këtë rajon banon në struktura që janë jashtëzakonisht të cenueshme nga lëkundjet e tërmeteve, megjithëse ekzistojnë disa struktura rezistente".

Sipas USGS, ndërtesat qe kanë muraturë me tulla jo të forta dhe korniza betoni të ulëta janë në rrezik më të madh. Këto materiale janë shumë të ngurta për t'u lëkundur, ndaj kanë gjasë që gjatë lëkundjeve, të shemben.

Mos humbisni edhe

REELS

@millennium.garden Christmas Market: hapësira perfekte për të kaluar kohë me miqtë, për t’u ndalur pas pune apo thjesht për të shijuar dhjetorin ashtu siç duhet. Pije të ngrohta për ditët e ftohta, street food për çdo shije, shtëpiza e ëmbëlsirave për pak ëmbëlsi dhe DJ gjatë fundjavave për ta mbajtur energjinë gjallë. 🎄🎶

Dhjetori është muaji i zgjedhjeve të bukura, i kombinimeve të reja dhe i garderobës që merr pak më shumë vëmendje. Te @paene.al , ky sezon vjen me rehati, elegancë dhe detaje që bëjnë diferencën, sepse çdo sezon meriton një fillim të bukur. 🤍

Good hair days just got better. 🩷 Bukuria e flokëve fillon nga cilësia. Hair Extensions nga @perfect.beautyzone janë të punuara me flokë natyral, të krijuara për të dhënë volum, gjatësi dhe një pamje që duket krejtësisht natyrale.

Artistja e njohur Elhaida Dani ka fituar rolin e Esmeraldes ne versionin italian te musicalit te famshem “Notre Dame de Paris” nga Riccardo Cocciante. Dani, ish-fituesja e edicionit te parë të “Voice of Italia” ka vite që performon në rolin e Esmeraldes (nga viti 2016), ne versionin francez, duke dhene shfaqje sold-out ne teatrot me te medha te botes nga Parisi ne Singapor. Si nje Esmeralda italiane, Elhaida do te performoje ne teatrot me te mira te Italise, duke perfshire edhe 4 netë ne Arena di Verona. “Notre Dame de Paris” eshte nga prodhimet e llojit “musical” me te famshem ne bote dhe ka nje cmim Guiness per hapjen me te suksesshme ndonjehere te nje musical. Prej 27 vjetesh, kjo shfaqje franceze e kompozuar nga Riccardo Cocciante dhe e shkruar nga Luc Plandomon, eshte vene ne skene mbi 5000 here dhe eshte pare nga me shume se 15 milion spektaktore.

Një fustan i bukur e ndryshon menjëherë ndjesinë e festave. ✨ Koleksioni festiv i @kraspiofficial vjen me deri në 50% ulje: i krijuar për netët që kërkojnë më shumë shkëlqim dhe prani. Një koleksion i menduar për ty që, sapo hyn në një dhomë, ndryshon energjinë e saj.

Është zhvilluar në Durrës Turneu Kombëtar i Basketbollit të Unifikuar 2025, një ditë plot plot pozitivitet,sport dhe momente frymezuese. Special Olympics Albania, me mbështetjen e Coca-Cola, solli në fushë mbi 150 sportistë që na kujtuan se sporti është për të gjithë. Një event që inspiroi, bashkoi dhe tregoi sa bukur është kur talenti dhe përfshirja shkojnë krah për krah. ❤️✨ #UnifiedSports #CocaColaBottlingShqipëria #SpecialOlympics #BasketballForAll

Lëkura jote meriton më të mirën dhe ky është momenti. ✨ Përfito 35% ulje në të gjitha injeksionet gjatë ofertës festive në Dermaluxe Clinic Tirana. Kujdes i avancuar dhe rezultate të sigurta. @dermaluxe_clinic_tirana ℹ️ Për më shumë informacion, shkoni në stories / highlights.

Ishte diss për nusen apo diçka e lezetshme për t’u përmendur? Po nusja po qesh nga sikleti apo e vlerësoi fjalimin e tij? Si e shihni ju këtë moment viral?

Shakira këndon me djemtë e saj në Buenos Aires

🚘 @auto.trego është një platformë moderne shqiptare për shit-blerje automjetesh, që ofron një përvojë të shpejtë dhe efektive ⬇️ ▪️ Publikimi i makinës është falas dhe procesi është shumë i thjeshtë. ▪️ Website me dizajn të pastër dhe filtra të avancuar kërkimi, që mundësojnë gjetjen e makinës sipas çmimit, vitit, markës dhe kilometrave. ▪️ Në platformë mund të krijoni profile, të shisni ose të ruani makinat e preferuara dhe të kontaktoni shitësit direkt. ▪️ Audienca është e fokusuar ekskluzivisht në tregun e automjeteve, duke garantuar blerës dhe shitës realë.

16,000+ dead: Why the earthquake in Turkey was so deadly, according to science

Pse tërmeti në Turqi ishte kaq vdekjeprurës, sipas shkencës

More than 16,000 people lost their lives as a result of the earthquake in Turkey and Syria, the figure is expected to rise further as search and rescue operations continue. Why was the earthquake in Turkey so deadly?

Turkey is located in a region where three tectonic plates meet - Arab, Anatolian and African. When these plates slide forward and rub against each other, they create earthquakes, according to Yaareb Altaweel, a seismologist at the National Earthquake Information Center, in Colorado.

The Arabian plate is moving north at a rate of about 11 millimeters a year, said Stephen Hicks, a seismologist at University College London. Turkey, which sits on the Anatolian plate, is pushing westward.

Why were there so many deaths?

The high death toll is the result of several factors:

- the strong earthquake
- the fact that it hit relatively close to the surface
- the proximity to where people live

Monday's earthquake started only about 11 miles below the surface. This means that the seismic waves caused more intense shaking. Aftershocks from the earthquake were also strong.

Another important factor is the quality of constructions . The US Geological Survey (USGS) writes that "the population in this region resides in structures that are extremely vulnerable to earthquake shaking, although some resistant structures exist."

According to the USGS, buildings with weak brick masonry and low concrete frames are at greatest risk. These materials are too rigid to swing, so they are more likely to collapse during swings.

×