News

99% e popullsisë në botë thith ajër me cilësi të dobët – Ndikimi në shëndet

99% e popullsisë në botë thith ajër me cilësi të

Pothuajse të gjithë njerëzit në botë thithin ajër që përmban shumë ndotës, tha të hënën Organizata Botërore e Shëndetësisë. Agjencia shëndetësore e OKB-së bëri thirrje për më shumë veprime për të reduktuar përdorimin e karburanteve fosile, të cilat gjenerojnë ndotës që shkaktojnë probleme të frymëmarrjes dhe qarkullimit të gjakut dhe shkaktojnë miliona vdekje të parandalueshme çdo vit.

Të dhënat e reja tregojnë se 99% e popullsisë globale thith ajër që tejkalon kufijtë e cilësisë së ajrit të OBSH-së dhe shpesh është i mbushur me grimca që mund të depërtojnë thellë në mushkëri, të hyjnë në vena dhe arterie dhe të shkaktojnë sëmundje. 

Baza e të dhënave, e cila ka konsideruar tradicionalisht dy lloje të grimcave të njohura si PM2.5 dhe PM10, për herë të parë ka përfshirë matjet në tokë të dioksidit të azotit. Dioksidi i azotit e ka origjinën kryesisht nga djegia e karburantit të krijuar nga njeriu, si për shembull përmes trafikut të automjeteve dhe është më i zakonshmi në zonat urbane. Ekspozimi mund të sjellë sëmundje të frymëmarrjes si astma dhe simptoma si kollë dhe vështirësi në frymëmarrje. Përqendrimet më të larta u gjetën në rajonin lindor të Mesdheut.

“Grimcat, veçanërisht PM2.5, janë të afta të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të hyjnë në qarkullimin e gjakut, duke shkaktuar ndikime kardiovaskulare, cerebrovaskulare (goditje në tru) dhe në frymëmarrje,” tha OBSH.

"Bota duhet të përgatitet për ndryshime të mëdha në përpjekje për të frenuar ndotjen e ajrit, duke përfshirë përdorimin e automjeteve elektrike, largimin e karburanteve fosile, përdorimin e energjisë së gjelbër dhe ndarjen e llojeve të mbetjeve," tha Anumita Roychowdhury, një eksperte e ndotjes së ajrit në Qendrën për Shkencën dhe Mjedisin, një organizatë kërkimore në Nju Delhi.

burimet: Euronews, Clean Air Fund

REELS

🤔 👀 Ditën e djeshme, në faqen zyrtare të BBVA-5 janë publikuar disa video të banorëve nga dhoma e rrëfimit. Në një prej tyre ishte edhe Miri, i cili reagonte i përlotur tani që nuk do të ketë mundësinë të ndajë më krevatin me Selin. Për shumë prej komentuesve online, lotët e tij janë të pakuptueshëm. Disa e gjykojnë duke i kujtuar gruan jashtë, ndërsa disa të tjerë i shohin këta lot si diçka më shumë. Sipas tyre, Miri ndjen diçka më shumë për Selin.

Timothée Chalamet e shfrytëzoi fjalimin e pranimit të çmimin “Aktori më i mirë” nga Critics Choice Awards për të falënderuar Kylie Jenner, duke e përmendur hapur si partneren e tij prej tre vitesh. Ai theksoi se mbështetja dhe historia që kanë ndërtuar së bashku kanë qenë një pjesë thelbësore e rrugëtimit të tij. Aktori tha se nuk do ta kishte arritur këtë pa Kylie-n, duke e paraqitur fitoren jo vetëm si një arritje profesionale, por si diçka të ndërtuar krah personit që ka qenë pranë tij gjatë gjithë procesit. Kamera u kthye nga Jenner në sallë, ajo buzëqeshi dhe duartrokiti, dukshëm e emocionuar nga momenti.

Ish-miss-i shqiptar, Agnesa Vuthaj, do të bëhet nënë për herë të parë.

Lore jeton në flluskën e saj dhe mirë e bën 😂

Kujdesuni dhe stiloni flokët me STYLPRO Red & Infrared Thermal Brush nga @skin.care.albania , një kombinim perfekt i teknologjisë së avancuar të nxehtësisë me fuqinë e dritës së kuqe (Red LED) dhe infra të kuqe (Infra-Red) për flokë më të butë, më të shëndetshëm dhe plot shkëlqim.

@smartentry_al ka hapur dyqanin e ri në Rrugën e Durrësit, pranë gjimnazit “Qemal Stafa”, sepse disa gjëra duhen parë, prekur dhe provuar live. Kaloni njëherë, hidhni një sy nga afër dhe mos harroni: uljet vazhdojnë. 😉

Gjesti është rikthyer në rrjetet sociale me një mesazh për ndjekësit e tij që pas humbjes tragjike të vëllait në shtator të këtij viti. Ai ka falenderuar të gjithë njerëzit për mbështetjen e treguar gjatë kësaj periudhe të vështirë për familjen. Për më shumë detaje klikoni linkun në stories.

E eliminuar nga gara, Shkurta Haxhiu, shprehu hapur pakënaqësitë e saj ndaj produksionit të BBVK, duke theksuar se nuk kishte pasur mundësi të mjaftueshme për të treguar historinë e saj personale. Ajo gjithashtu kritikoi opinionistet Leonora Jakupi dhe Olta Gixhari, duke i akuzuar për qasje të njëanshme dhe mungesë empatie. Shkurta ironizoi duke thënë se shpreson që “Big Brother VIP Albania” ta vlerësojë. Pas kësaj, moderatorja Jonida Vokshi i tha se duhet të ishte më mirënjohëse në jetë dhe e ftoi të largohej nga studio. Disa ndjekës bien dakord me Jonidën, ndërsa të tjerë e kanë kritikuar për faktin që, sipas tyre, ajo e përzuri Shkurtën nga studio në mënyrë të pasjellshme.

3 produkte must nga @jeclaire.al , një linjë farmaceutike francezo-greke e sjella në Shqipëri nga @dr_ledi . Të treja produketet dhe shumë të tjera, i keni me 20% ulje këtë fundvit❗️

Përmes “Bëj ofertën tënde”, @viaanabel_al ju mundëson të përzgjidhni produktet që dëshironi dhe të propozoni vetë çmimin për to. Një proces i thjeshtë, transparent dhe i ndërtuar për klientë që e dinë qartë çfarë kërkojnë. ℹ️ Për më shumë informacion, klikoni në Stories / highlights.

99% of the world's population breathes poor quality air - Impact on health

99% e popullsisë në botë thith ajër me cilësi të

Almost all people in the world breathe air that contains a lot of pollutants, the World Health Organization said on Monday. The UN health agency called for more action to reduce the use of fossil fuels, which generate pollutants that cause breathing and circulatory problems and cause millions of preventable deaths each year.

New data show that 99% of the global population inhales air that exceeds WHO air quality limits and is often filled with particles that can penetrate deep into the lungs, enter veins and arteries, and cause disease. 

The database, which has traditionally considered two types of particles known as PM2.5 and PM10, has for the first time included ground measurements of nitrogen dioxide. Nitrogen dioxide originates mainly from the combustion of man-made fuel, such as through vehicle traffic, and is most common in urban areas. Exposure can lead to respiratory illnesses such as asthma and symptoms such as coughing and difficulty breathing. The highest concentrations were found in the eastern Mediterranean region.

"Particles, especially PM2.5, are able to penetrate deep into the lungs and enter the bloodstream, causing cardiovascular, cerebrovascular (stroke) and respiratory effects," the WHO said.

"The world needs to prepare for major changes in an effort to curb air pollution, including the use of electric vehicles, the removal of fossil fuels, the use of green energy and the separation of waste types," said Anumita Roychowdhury, an expert on air pollution at the Center for Science and Environment, a research organization in New Delhi.

sources: Euronews, Clean Air Fund